Əsas məlumatlar və mənbələr
| Mövzu | Futbol oyununu necə izləməli? |
|---|---|
| Material | Müstəqil idman bələdçisi |
Meydandakı heyət
Böyük meydan futbolunda iki komanda qarşılaşır. IFAB-ın üçüncü qaydasına görə hər tərəfdə ən çox on bir futbolçu olur və onlardan biri qapıçıdır. Əsas oyunçu, ehtiyat oyunçu və oyuna daxil olmuş əvəzedici eyni status daşımır: komanda siyahısını oxuyarkən bu fərq vacibdir. Əvəzləmələrin sayı və tətbiq qaydası konkret yarışın əsasnaməsi ilə birlikdə yoxlanmalıdır.
Rəsmi yarışlarda icazə verilən əvəzetmə sayını FIFA, konfederasiya və ya milli assosiasiya müəyyənləşdirir. Əlavə vaxt üçün ayrıca imkan nəzərdə tutula bilər. Buna görə bütün turnirlərin, yaş qruplarının və yoldaşlıq görüşlərinin bir əvəzetmə qaydası ilə keçirildiyini düşünmək düzgün deyil.
Doxsan dəqiqə və əlavə olunan vaxt
Adi qarşılaşma hər biri 45 dəqiqə olan iki hissədən ibarətdir. Fasilə on beş dəqiqədən çox olmamalıdır; müddət yarış qaydalarında müəyyənləşdirilir. İtirilmiş vaxtın əvəzi isə ayrıca hesablanır. Əvəzetmələr, zədəyə yardım, vaxtın uzadılması, VAR yoxlamaları və qol sevincinə sərf olunan vaxt hakim tərəfindən nəzərə alına bilər.
Dördüncü hakimin göstərdiyi rəqəm minimum əlavə vaxtdır. Həmin müddətdə yeni fasilə yaranarsa, oyun daha uzun davam edə bilər. Hissənin sonunda artırılan bu vaxtla kubok qarşılaşmasında qalibi müəyyənləşdirmək üçün oynanan əlavə hissələri qarışdırmaq olmaz: məqsədləri və tətbiq şərtləri fərqlidir.
Qol nə vaxt sayılır?
Top tamamilə qapı xəttini dirəklərin arasından və tirin altından keçdikdə, qol vuran tərəfin qayda pozuntusu yoxdursa, qol qeydə alınır. Topun yalnız bir hissəsinin xətti keçməsi kifayət etmir. Daha çox qol vuran komanda qalib gəlir; qollar bərabərdirsə və ya qol yoxdursa, görüş bərabərə tamamlanır.
Bərabərlikdən sonra qalib
Bəzi yarışlarda bərabərlik yekun nəticədir, digərlərində isə mütləq qalib tələb olunur. IFAB əlavə vaxt və penalti seriyası daxil olmaqla icazə verilən üsulları göstərir; hansı üsulun işlədiləcəyini yarışın əsasnaməsi müəyyənləşdirir. Penalti seriyası matç bitdikdən sonra keçirilir və onun hesabını əsas oyun vaxtının qol sayı ilə birləşdirmək düzgün deyil. Protokolu oxuyarkən əsas vaxt, əlavə vaxt və seriyanın nəticəsini ayrı izləmək lazımdır.
Mənbələr və yenilənmə
Tarixi faktlar cari heyət, bilet və ya nəticə zəmanəti deyil.